Gần 20 năm qua, bộ gõ tiếng Việt trên máy tính đã trở thành một tiện ích "có sẵn", mặc định và ít khi được người dùng chú ý đến. Tuy nhiên, đằng sau sự quen thuộc đó là những giới hạn kỹ thuật đã tồn tại suốt nhiều thập kỷ.
Đó là những lần đang gõ văn bản mượt mà thì chữ tự nhiên bị "nhảy", những lần đang combat nảy lửa trong Game thì bị kẹt phím vì lỡ tay ấn `Ctrl + Shift`, hay những bối rối khi đổi qua đổi lại giữa Mac và Windows vì trải nghiệm gõ quá khác biệt.
Và đó là lúc ý tưởng về VNKey ra đời.
Nhìn sang láng giềng: Sự trỗi dậy của các Bộ gõ Trung Quốc
Nhiều người hỏi tôi: "Unikey hay EVKey vẫn dùng tốt mà, tại sao phải tốn thời gian viết lại từ đầu?".
Câu trả lời sẽ rất rõ ràng nếu chúng ta nhìn sang các bộ gõ của Trung Quốc như Sogou Pinyin, Baidu IME hay QQ Pinyin.
Hàng tỷ người dùng Trung Quốc không chỉ gõ phím, họ đang giao tiếp với một hệ sinh thái bàn phím khổng lồ. Các bộ gõ của họ:
- Cập nhật từ lóng (Slang) qua Cloud Prediction (Dự đoán đám mây) theo thời gian thực.
- Giao diện (Skin) tuỳ biến lộng lẫy, Dark Mode tích hợp sâu vào hệ điều hành.
- Sửa lỗi chính tả bằng AI ngay khi đang gõ.
- Tự động nhận diện ngữ cảnh: Đang code sẽ không dịch bậy, đang chat sẽ ưu tiên icon vui nhộn.
Trong khi đó, người dùng Việt Nam vẫn đang phải xài những phần mềm có giao diện từ thời Windows XP và cấu trúc code từ đầu những năm 2000. Chúng ta xứng đáng có một công cụ xịn xò hơn thế!
Tầm nhìn của VNKey: Đập đi xây lại bằng Rust
Người dùng hiện đại không chỉ cần "gõ được tiếng Việt". Chúng ta cần sự thông minh (tự tắt bộ gõ khi chơi Valorant), hiệu năng (không ngốn RAM, không xung đột phần mềm) và khả năng mở rộng cực hạn.
Thay vì cố gắng "vá" lại các mã nguồn cũ, chúng tôi quyết định làm một việc táo bạo: Đập đi xây lại bằng Rust.
Rust là một ngôn ngữ lập trình hệ thống cực kỳ mạnh mẽ, đảm bảo an toàn bộ nhớ tuyệt đối và hiệu năng tương đương C/C++. Nhờ Rust, VNKey có thể giao tiếp trực tiếp với lõi (Kernel) của Windows/Linux mà không tạo ra bất kỳ độ trễ nào. Mã nguồn cũng được công khai hoàn toàn (Open-source) để cộng đồng có thể cùng nhau giám sát, đóng góp và phát triển.
Lời kết
Bài viết này đánh dấu những dòng Code đầu tiên của dự án VNKey được commit lên GitHub. Phía trước sẽ là một chặng đường rất dài: từ việc xử lý bộ gõ Telex chuẩn xác, cho đến thiết lập giao diện đồ hoạ mượt mà.
Cảm ơn các bạn đã đọc và hy vọng bạn sẽ đồng hành cùng VNKey trong hành trình mang trải nghiệm gõ tiếng Việt tốt nhất đến với mọi người!
Hẹn gặp lại ở phiên bản Alpha Test!